(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 028

॥ శ్రీః ॥
3.28. అధ్యాయః 028
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
ద్రౌపద్యా యుధిష్ఠిరంప్రతి కాలభేదేన క్షమాకోపయోరవశ్యాశ్రయణీయత్వే ప్రమాణతయా బలిప్రహ్లాదసంవాదానువాదపూర్వకంప్రకృతే కోపస్యావశ్యాదరణీయత్వోక్తిః ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

ద్రౌపద్యువాచ। 3-28-0x(1852)(16686)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
ప్రహ్లాదస్య చ సంవాదం బలేర్వైరోచనస్య చ ॥ 3-28-1(16687)
అసురేంద్రం మహాప్రాజ్ఞం ధర్మాణామాగతాగమం।
బలిః పప్రచ్ఛ దైత్యేనద్రం ప్రహ్లాదం పితరం పితుః ॥ 3-28-2(16688)
క్షమా స్విచ్ఛ్రేయసీ తాత ఉతాహో తేజ ఇత్యుత।
ఏతన్మే సంశయం తాత యథావద్బ్రూహి పృచ్ఛతే ॥ 3-28-3(16689)
శ్రేయో యదత్ర ధర్మజ్ఞ బ్రూహి మే తదసంశయం।
కరిష్యామి హి తత్సర్వం యథావదనుశాసనం ॥ 3-28-4(16690)
తస్మై ప్రోవాచ తత్సర్వమేవం పృష్టః పితామహః।
సర్వనిశ్చయవిత్ప్రాజ్ఞః సంశయం పరిపృచ్ఛతే ॥ 3-28-5(16691)
ప్రహ్లాద ఉవాచ। 3-28-6x(1853)
న శ్రేయః సతతం తేజో న నిత్యం శ్రేయసీ క్షమా।
ఇతి తాత విజానీహి ద్వయమేతదసంశయం ॥ 3-28-6(16692)
యో నిత్యం క్షమతే తాత బహూందోషాన్స విందతి।
భృత్యాః పరిభవంత్యేనముదాసీనాస్తథాఽరయః ॥ 3-28-7(16693)
సర్వభూతాని చాప్యస్ న నమంతే కదాచన।
తస్మాన్నిత్యం క్షమా తాత పండితైరపి వర్జితా ॥ 3-28-8(16694)
అవజ్ఞాయ హితం భృత్యా భజంతే బహుదోషతాం।
ఆదాతుం చాస్య విత్తాని ప్రార్థయంతేఽల్పచేతసః ॥ 3-28-9(16695)
యానం వస్త్రాణ్యలంకారాఞ్శయనాన్యాసనాని చ।
భోజనాన్యథ పానాని సర్వోపకరణాని చ ॥ 3-28-10(16696)
ఆదదీరన్నధికృతా యథాకామమచేతసః।
ప్రదిష్టాని చ దేయాని న దద్యుర్భర్తృశాసనాత్ ॥ 3-28-11(16697)
న చైనం భర్తృపూజాభిః పూజయంతి కదాచన।
అవ్రజ్ఞానం హి లోకేఽస్మిన్మరణాదపి గర్హితం ॥ 3-28-12(16698)
క్షమిణం తాదృశం తాంత బ్రువంతి కటుకాన్యపి।
ప్రేష్యాః పుత్రాశ్చ భృత్యాశ్చ తథోదాసీనవృత్తయః ॥ 3-28-13(16699)
అప్యస్య దారానిచ్ఛంతి పరిభూయ క్షమావతః।
దారాశ్చాస్య ప్రవర్తంతే యథాకామమచేతసః ॥ 3-28-14(16700)
తథా చ నిత్యముదితా యది నాల్పమపీశ్వరాత్।
`అకృతోపద్రవః కశ్చిన్మహానపి న పూజ్యతే। 3-28-15(16701)
పూజయంతి నరా నాగాన్న తార్క్ష్యం నామఘాతినం ॥'
ఏతే చాన్యే చ బహవో నిత్యం దోషాః క్షమావతాం। 3-28-16(16702)
అథ వైరోచనే దోషానిమాన్విద్ధ్యక్షమాంవతాం ॥
అథ వైరోచనే దోషానిమాన్విద్ధ్యక్షమావతాం ॥ 3-28-17(16703)
అస్థానే యది వా స్థానే సతతం రజసావృతః।
క్రుద్ధో దండాన్ప్రణయతి వివిధాన్స్వేన తేజసా ॥ 3-28-18(16704)
మిత్రైః సహ విరోధం చ ప్రాప్నుతే తేజసాఽఽవృతః।
ఆప్నోతి ద్వేష్యతాం చైవ లోకాత్స్వజనతస్తథా ॥ 3-28-19(16705)
సోఽవమానాదర్థహానిముపాలంభమనాదరం।
సంతాపద్వేషమోహాంశ్చ శత్రూంశ్చ లభతే నరః ॥ 3-28-20(16706)
క్రోధాద్దండాన్మనుష్యేషు వివిధాన్పురుషోఽనయాత్।
భ్రశ్యతే శీఘ్రమైశ్వర్యాత్ప్రాణేభ్యః స్వజనాదపి ॥ 3-28-21(16707)
యోపకర్తౄశ్చ హర్తౄశ్చ తేజసైవోపగచ్ఛతి।
తస్మాదుద్విజతే లోకః సర్పాద్వేశ్మగతాదివ ॥ 3-28-22(16708)
యస్మాదుద్విజతేలోకః కథం తస్య భవో భవేత్।
అంతరం తస్య దృష్ట్వైవ లోకో వికురుతే ధ్రువం ॥ 3-28-23(16709)
తస్మాన్నాత్యుత్సృజేత్తేజో న చ నిత్యం మృదుర్భవేత్।
కాలేకాలే తు సంప్రాప్తే మృదుస్తీక్ష్ణోపి వా భవేత్ ॥ 3-28-24(16710)
కాలే మృదుర్యో భవతి కాలే భవతి దారుణః।
స వై సుఖమవాప్నోతి లోకేఽముష్మిన్నిహైవ చ ॥ 3-28-25(16711)
క్షమాకాలాంస్తు వక్ష్యామి శృణు మే విస్తరేణ తాన్।
యే తే నిత్యమసంత్యాజ్యా యథా ప్రాహుర్మనీషిణః ॥ 3-28-26(16712)
పూర్వోపకారీ యస్తే స్యాదపరాధే గరీయసి।
ఉపకారేణ తత్తస్య క్షంతవ్యమపరాధినః ॥ 3-28-27(16713)
అబుద్ధిమాశ్రితానాం తు క్షంతవ్యమపరాధినాం।
న హి సర్వత్ర పాండిత్వం సులభం పురుషేణ వై ॥ 3-28-28(16714)
అథ చేద్బుద్ధిజం కృత్వా బ్రూయుస్తే తదబుద్ధిజం।
పాపాన్స్వల్పేఽపి తాన్హన్యాదపరాధే తథాఽనృజూన్ ॥ 3-28-29(16715)
సర్వస్యైకోపరాధస్తే క్షంతవ్యః ప్రాణినో భవేత్।
ద్వితీయే సతి వధ్యస్తు స్వల్పేఽప్యపకృతే భవేత్ ॥ 3-28-30(16716)
అజానతా భవేత్కశ్చిదపరాధః కృతో యది।
క్షంతవ్యమేవ తస్యాహుః సుపరీక్ష్య పరీక్షయా ॥ 3-28-31(16717)
మృదునా దారుణం హంతి మృదునా హంత్యదారుణం।
నాసాధ్యం మృదునా కించిత్తస్మాత్తీవ్రతరం మృదు ॥ 3-28-32(16718)
దేశకాలౌ తు సంప్రేక్ష్య బలాబలమథాత్మనః।
అన్వీక్ష్యకారణం చైవ కార్యం తేజః క్షమాపి వా ॥' 3-28-33(16719)
నాదేశకాలే కించిత్స్యాద్దేశకాలౌ ప్రతీక్షతాం।
తథా లోకభయాచ్చైవ క్షంతవ్యమపరాధితం ॥ 3-28-34(16720)
ఏత ఏవంవిధాః కాలాః క్షమాయాః పరికీర్తితాః।
అతోఽన్యథాఽనువర్తత్సు తేజసః కాల ఉచ్యతే ॥ 3-28-35(16721)
తదహం తేజసః కాలం తవ మన్యే నరాధిప।
ధార్తరాష్ట్రేషు లుబ్ధేషు సతతం చాపకారిషు ॥ 3-28-36(16722)
న హి కశ్చిత్క్షమాకాలో విద్యతేఽద్య కురూన్ప్రతి।
తేజసశ్చాగతే కాలే తేజ ఉత్స్రష్టుమర్హసి ॥ 3-28-37(16723)
మృదుర్భవత్యవజ్ఞాతస్తీక్ష్ణాదుద్విజతే జనః।
కాలే ప్రాప్తే ద్వయం చైతద్యో వేద స మహీపతిః ॥ 3-28-38(16724)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి అర్జునాభిగమనపర్వణి అష్టావింశోఽధ్యాయః ॥ 28 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-28-2 ఆగతాగమం ప్రాప్తరహస్యం ॥
3-28-4 శ్రేయః ప్రశస్తతరం। అత్ర క్షమాతేజసోర్మధ్యే ॥
3-28-8 అస్ ఏనం ॥
3-28-11 అధికృతాః అన్నపానాదిసంరక్షణే నియుక్తాః।
ప్రదిష్టాని ఇదమస్మై దేయమిత్యాజ్ఞాపితాని ॥
3-28-12 ఏనం క్షమిణం। భర్తృపూజాభిః స్వాంయుచితమానేన ॥
3-28-18 తేజసా క్రోధేన ॥
3-28-20 ఉపాలంభం ధిక్కరం ॥
3-28-22 ఉపకర్తౄనితి చ్ఛేదః। రసంధిరార్షః। ఉపకర్తౄకోశాదివృద్ధికరాన్। హర్తౄన్ చోరాన్ ॥
3-28-23 భవః ఐశ్వర్యం అంతరం ఛిద్రం ॥
3-28-28 అబుద్ధిం మౌఢ్యం ॥
3-28-30 అపకృతే అపకారే ॥
3-28-32 మృదునా సాంరా ॥
3-28-37 ఉత్స్రష్టుం ప్రయోక్తుం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.